การออกแบบและการวางแผน

รู้จักกับการออกแบบเว็บไซท์ Introduction to Web Design

เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า อินเตอร์เน็ตเป็นระบบการสื่อสารที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก แม้กระทั่งประเทศไทยในปัจจุบันมีการใช้อินเตอร์เน็ตกันอย่างแพร่หลายในหน่วยงานราชการ และหน่วยงานธุรกิจต่าง ๆ โดยได้รับความสนใจเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะกลุ่มนักเรียนและนักศึกษา นิยมใช้อินเตอร์เน็ตเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้หลายหน่วยงานจำเป็นที่จะต้องพัฒนาเว็บไซต์ขึ้นมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เราจึงเห็นเว็บไซต์ต่างๆ ในทุกวงการเกิดขึ้นมากมาย ดังนั้นก่อนที่เราจะสร้างเว็บไซต์ได้นั้น จึงควรศึกษาหลักการออกแบบและเทคนิคต่างๆ ก่อน

 

 

การใช้กราฟิก

เว็บไซท์ที่ดูสวยงามหรือมีลูกเล่นมากมายนั้น อาจจะไม่นับเป็นการออกแบบที่ดีก็ได้ ถ้าความสวยงามหรือลูกเล่นเหล่านั้นไม่เหมาะสมกับลักษณะของเว็บไซท์ การออกแบบของแต่ละเว็บไซท์นั้นแตกต่างกันไป ตามเป้าหมายและลักษณะของเว็บไซท์นั้น เว็บไซท์บางแห่งอาจต้องการความสนุกสนาน บันเทิง ขณะที่เว็บอื่นกลับต้องการความถูกต้อง น่าเชื่อถือเป็นหลัก

 

 

แนวทางในการการออกแบบเพื่อความสำเร็จของเว็บไซต์

            ความสำเร็จของเว็บไซต์ไม่ได้เกิดจากการที่มีผู้ใช้หน้าใหม่เข้ามาในเว็บจำนวนมาก แต่เข้ามาแล้วไม่ย้อนกับมาอีกเลย แม้คุณจะมีการประชาสัมพันธ์ที่ดีเพียงใด แต่ถ้าเว็บมีผู้ใช้บริการเป็นกลุ่มคนที่มาใช้บริการประจำอย่างต่อเนื่องน่าจะเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่าเว็บไซต์ของคุณประสบความสำเร็จมากกว่า
พื้นฐานในการออกแบบเว็บไซต์ที่ดี ต้องคำนึงความต้องการที่ผู้ใช้ทุกคนต้องการจากเว็บไซต์

– มีเนื้อหาที่เป็นประโยชน์ ตรงกับที่ผู้ใช้ต้องการ

– มีการปรับปรุงเนื้อหา และพัฒนาเว็บไซต์อยู่เสมอ

– ใช้เวลาในการดาวน์โหลดน้อย แสดงผลเร็ว

– การใช้งานที่สะดวก เข้าใจง่าย

 

 

ค้นหาเป้าหมายในการสร้างเว็บไซต์

ก่อนสร้างเว็บไซต์เราควรคำนึงถึงสิ่งต่างๆ ดังนี้

  1. สร้างเว็บทำไม และเพื่ออะไร
  2. สร้างเว็บไซต์ให้ใคร และใครคือกลุ่มเป้าหมาย
  3. หาจุดเด่นและจุดด้อยของเว็บไซต์อื่นๆ ที่มีเนื้อหาใกล้เคียง
  4. กำหนดจุดเด่นและจุดด้อยของเว็บตัวเอง

 

 

หลักการออกแบบในเว็บไซต์

  • แบบเรียงลำดับ (Sequence) เว็บไซต์ที่มีจำนวนเว็บเพจไม่มากนัก หรือที่มีการนำเสนอข้อมูลแบบทีละขั้นตอน

l9-1

  • แบบระดับชั้น (Hierarchy) เว็บไซต์ที่มีจำนวนเว็บเพจมากขึ้น พบได้ทั่วไป

l9-2

  • แบบผสม (Combination) เว็บไซต์ที่ซับซ้อนเป็นการนำข้อดีของ 2 รูปแบบมาผสมกัน

l9-3

 

 

การออกแบบเว็บไซต์ให้ดูดีได้อย่างไร

  1. สีสัน(Color)จะทำให้ผู้ชมเว็บรับรู้อารมณ์ของเว็บ และเรื่องราวที่นำเสนอได้ ควรเลือกสีให้เหมาะสมกับเนื้อหา แต่ละสีให้ความรู้สึกที่แตกต่างกัน เช่น
    • สีฟ้า สีเหลือง ให้ความรู้สึกสดใส และอบอุ่น
    • สีแดงให้ความรู้สึกสนุกสนาน ร้อนแรง
    • สีน้ำเงิน มั่งคง เข้มแข็ง
  1. มีความเป็นเอกลักษณ์ จะทำให้ผู้ชมเว็บไซต์จดจำเว็บได้ง่ายขึ้น โดยอาจใช้โทนสี รูปประกอบ Theme ที่คล้ายๆ กันทุกหน้า
  2. ผู้ชมเว็บไซต์ต้องสามารถเข้าถึงเนื้อหาที่เราตั้งใจนำเสนอ หรือสามารถใช้งานเว็บ ค้นหาข้อมูลที่ต้องการได้อย่างสะดวกและรวดเร็วตรงตามความต้องการ
  3. แสดงผลได้อย่างรวดเร็วระยะเวลาในการแสดงผลต้องไม่นานจนเกินไป เลือกใช้ภาพกราฟิกและภาพ Animation ได้อย่างเหมาะสม

 

 

องค์ประกอบของการออกแบบเว็บไซท์อย่างมีประสิทธิภาพ

  • ความเรียบง่าย (Simplicity)

– เว็บควรจะมีรูปแบบที่เรียบง่าย ไม่ซับซ้อน และใช้งานได้อย่างสะดวก แม้ว่าจะมีข้อมูลอยู่ในเว็บไซท์อยู่มากมาย

– ไม่มีกราฟิกหรือตัวอักษรที่เคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ซึ่งจะรบกวนสายตาและสร้างความรำคาญต่อผู้ใช้

– ใช้ชนิดและสีของตัวอักษรไม่มากจนเกินไปให้วุ่นวาย

– ไม่มีการเปลี่ยนแปลงของลิงค์ให้สับสนแต่อย่างใด

  • ความสม่ำเสมอ (Consistency)

ใช้รูปแบบเดียวกันตลอดเว็บไซท์ ถ้าลักษณะของแต่ละหน้าในเว็บเดียวกันนั้นแตกต่างกันมาก ผู้ใช้อาจ เกิดความสับสนและไม่แน่ใจว่ากำลังอยู่ในเว็บเดิมหรือไม่ ดังนั้นรูปแบบของหน้า , สไตล์ของกราฟิก, ระบบเนวิเกชั่น และโทนสีที่ใช้ควรจะมีความคล้ายคลึงกันตลอดเว็บไซท์

  • ความเป็นเอกลักษณ์ (Identity)

– การออกแบบต้องคำนึงถึงลักษณะขององค์กร เนื่องจากรูปแบบของเว็บไซท์สามารถสะท้อนถึงเอกลักษณ์และลักษณะขององค์กรนั้นได้

– การใช้ชุดสี, ชนิดตัวอักษร, รูปภาพและกราฟิกจะมีผลต่อรูปแบบของเว็บไซท์อย่างมาก จึงต้องเลือกใช้องค์ประกอบเหล่านี้อย่างเหมาะสม

  • เนื้อหาที่มีประโยชน์ (Useful Content)

– เว็บไซท์ควรจัดเตรียมเนื้อหาและข้อมูลที่ผู้ใช้ต้องการให้ถูกต้องและสมบูรณ์ โดยมีการปรับปรุงและเพิ่มเติมให้ทันต่อเหตุการณ์อยู่เสมอ

– เนื้อหาที่สำคัญที่สุดคือ เนื้อหาที่สร้างขึ้นมาเองโดยทีมงานและไม่ซ้ำกับเว็บอื่น เพราะจะเป็นสิ่งที่ดึงดูดผู้ใช้ให้เข้ามาในเว็บไซท์อยู่เสมอ

  • ระบบเนวิเกชั่นที่ใช้งานง่าย (User – Friendly Navigation)

– ระบบเนวิเกชั่นควรถูกออกแบบให้ผู้ใช้เข้าใจได้ง่ายและใช้งานสะดวก

– ใช้กราฟิกที่สื่อความหมายร่วมกับคำอธิบายที่ชัดเจน

– มีรูปแบบและลำดับของรายการที่สม่ำเสมอ เช่นวางไว้ในตำแหน่งเดียวกันของทุกๆ หน้า

– ถ้าใช้เนวิเกชั่นแบบกราฟิกในส่วนบนของหน้าแล้ว อาจเพิ่มเนวิเกชั่นที่เป็นตัวอักษรไว้ที่ตอนท้ายของหน้า เพื่อช่วยอำนวยความสะดวกให้กับผู้ที่สั่งให้บราวเซอร์ไม่แสดงรูปกราฟิก

  • มีลักษณะที่น่าสนใจ (Visual Appeal)

-หน้าตาของเว็บไซท์จะมีความสัมพันธ์กับคุณภาพขององค์ประกอบต่างๆ เช่น คุณภาพของกราฟิกที่จะต้องสมบูรณ์ ไม่มีร่องรอยของความเสียหายเป็นจุดด่างหรือมีขอบเป็นขั้นบันไดให้เห็น การใช้ชนิดตัวอักษรที่อ่านง่าย สบายตา และการใช้โทนสีที่เข้ากันอย่างสวยงาม เป็นต้น

  • การใช้งานอย่างไม่จำกัด (Compatibility)

– ควรออกแบบเว็บไซท์ให้ผู้ใช้ส่วนใหญ่เข้าถึงได้มากที่สุด โดยไม่มีการบังคับให้ผู้ใช้ต้องติดตั้งโปรแกรมใดๆ เพิ่มเติม หรือต้องเลือกใช้บราวเซอร์ชนิดใดชนิดหนึ่งจึงจะสามารถเข้าถึงเนื้อหาได้

– สามารถแสดงผลได้ในทุกระบบปฏิบัติการและที่ความละเอียดหน้าจอต่างๆ กันอย่างไม่มีปัญหา สิ่งเหล่านี้จะยิ่งมีความสำคัญมากขึ้น สำหรับเว็บที่มีผู้ใช้บริการจำนวนมาก หรือมีกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย

  • คุณภาพในการออกแบบ (Design Stability)

ถ้าอยากให้ผู้ใช้รู้สึกว่าเว็บมีคุณภาพถูกต้อง และเชื่อถือได้ ควรให้ความสำคัญกับการออกแบบเว็บไซท์อย่างมาก เช่นเดียวกับสื่อประเภทอื่นที่ต้องออกแบบและเรียบเรียงเนื้อหาอย่างรอบคอบ เว็บที่ทำขึ้นอย่างลวกๆ ไม่มีมาตรฐานการออกแบบและการจัดระบบข้อมูลนั้น เมื่อมีข้อมูลเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ก็จะเกิดปัญหาและไม่สามารถสร้างความน่าเชื่อถือจากผู้ใช้ได้

  • ระบบการใช้งานที่ถูกต้อง (Functional Stability)

– ระบบการทำงานต่างๆ ในเว็บไซท์จะต้องมีความแน่นอนและทำหน้าที่ได้อย่างถูกต้องเสมอตัวอย่างเช่น ลิงค์ต่างๆ ที่มีอยู่นั้นจะต้องเชื่อมโยงไปยังหน้าที่มีปรากฏอยู่จริงและถูกต้อง

– การทำให้ระบบเหล่านั้นใช้งานได้ตั้งแต่แรกและยังต้องคอยตรวจเช็คอยู่เสมอเพื่อให้แน่ใจว่าสิ่งเหล่านั้นยังทำงานได้ดี โดยเฉพาะลิงค์ที่เชื่อมโยงไปยังเว็บอื่นซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

 

ดังนั้นถ้าท่านต้องการที่จะออกแบบเว็บไซต์ให้ได้รับความนิยมในระบบอินเตอร์เน็ต มีความน่าสนใจและมีผู้คนเข้ามาเยี่ยมชมอยู่เสมอ จะต้องคำนึงถึงกลุ่มเป้าหมายที่จะนำเสนอข้อมูลในเว็บไซต์เป็นอย่างไรด้วย เช่น เป็นเว็บแนะนำการศึกษา สถานที่สำคัญ ประเพณี   และเมื่อจัดทำเว็บไซต์เรียบร้อยจะต้องมีการประชาสัมพันธ์เว็บไซต์ให้คนอื่นรู้จัก การนำเสนอข้อมูลผ่านระบบเครือข่ายจะต้องมีการศึกษาให้ดีเสียก่อน เพราะหากว่าเราสามารถที่จัดทำเว็บไซต์ของเราให้เป็นที่รู้จัก ก็จะเป็นเว็บที่มีคุณภาพเว็บหนึ่ง การออกแบบเว็บไซต์ก็ควรที่จะต้องศึกษาถึงขั้นตอนและหลักการออกแบบเว็บไซท์ที่ดีเสียก่อน เพื่อที่จะป้องกันไม่ให้เกิดข้อผิดพลาดในการออกแบบขึ้น ซึ่งนอกจากจะทำให้ผู้ใช้เกิดความสับสนไม่พอใจแล้ว คุณยังต้องกลับมาแก้ไขเว็บเหล่านั้นใหม่อีก และที่แย่ยิ่งกว่านั้นคือ เมื่อผู้ใช้มีความรู้สึกที่ไม่ดีต่อเว็บไซต์ในครั้งแรกแล้ว ก็เป็นเรื่องยากที่พวกเขาจะย้อนกลับมาอีกครั้งในภายหลังแม้ว่าเว็บไซต์คุณจะได้รับการปรับปรุงให้ดีขึ้นแล้วก็ตาม ดังนั้นทางที่ดีคุณควรจะออกแบบเว็บไซต์ให้ดีตั้งแต่ครั้งแรกเพื่อจะได้สร้างความประทับใจให้กับผู้ใช้ตั้งแต่ต้น

 

 

 

 

 

จัดทำโดย : นายจีระพงษ์   โพพันธุ์
อ้างอิง : นายรัฐพงษ์ อูปแก้ว. “ASSIGNMENT 11”. นิสิตปริญญาโท สาขาเทคโนโลยีการศึกษา รุ่นที่ 9 ศูนย์นครราชสีมา